Theo trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), có khoảng 27 triệu người Mỹ đang mắc bệnh thoái hóa khớp và riêng tại Việt Nam, trong tổng số bệnh nhân mắc các bệnh xương khớp có hơn 30% bị thoái hóa khớp. Thoái hóa khớp (còn gọi là viêm xương khớp do thoái hóa) là tình trạng tổn thương sụn, xương dưới sụn và giảm thiểu chất lượng dịch khớp. Bình thường, sụn khớp nguyên vẹn, trơn láng và cấu trúc xương dưới sụn ổn định. Khi khớp bị thoái hóa, sụn khớp bị bào mòn, xù xì, nặng hơn có thể trơ ra đầu xương dưới sụn; đồng thời, vùng xương dưới sụn cũng thay đổi cấu trúc dẫn đến phản ứng tạo các chất gây viêm, xuất hiện các triệu chứng như đau, sưng, tấy.
Nhiều người vẫn xem thoái hóa khớp là căn bệnh của tuổi già, nhưng các nghiên cứu gần đây cho thấy những người dưới 40 tuổi cũng bị thoái hóa khớp. Ngoài ra, ghi nhận từ các phòng khám Cơ – xương – khớp tại một số bệnh viện ở TPHCM cho thấy: tỷ lệ người mắc bệnh thoái hóa khớp ngày càng tăng và chủ yếu là giới văn phòng và người thường xuyên hoạt động thể lực quá mức.
Với tiến bộ khoa học hiện đại, chúng ta hoàn toàn có thể phòng ngừa thoái hóa khớp, làm chậm và hỗ trợ cải thiện các bệnh lý xương khớp. Dưới đây là những biện pháp được các chuyên gia khuyến khích:
Dinh dưỡng khoa học
Sức khỏe xương khớp một phần cũng chịu ảnh hưởng của chế độ dinh dưỡng hàng ngày. Những thức ăn gây hại cho cơ thể đồng thời sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến xương khớp. Do đó, cần hạn chế những thức ăn nhanh, nhiều chất bảo quản, dầu mỡ, đạm động vật, thay vào đó cần tăng cường hoa quả, rau xanh trong khẩu phần ăn, uống sữa mỗi ngày, ăn nhiều đạm thực vật, cá giàu omega-3…
Siêng năng vận động
Thường xuyên luyện tập thể dục sẽ giúp máu huyết lưu thông, đây chính là yếu tố giúp tăng cường dinh dưỡng cho sụn khớp. Đồng thời thể dục, thể thao sẽ giúp cho cơ bắp phát triển khỏe mạnh, làm giảm áp lực đè lên khớp trong quá trình vận động. Tuy nhiên, mọi thứ cần phải được giữ ở mức chừng mực, việc luyện tập quá sức chịu đựng của cơ thể sẽ gây tác dụng ngược khiến cho sụn khớp nhanh chóng bị tổn thương và quá trình thoái hóa khớp sẽ đến sớm hơn.
Thường xuyên thay đổi tư thế
Không nên giữ nguyên một tư thế trong thời gian dài, tránh ngồi lâu, nằm lâu hay đứng lâu một chỗ vì nó sẽ làm ứ động hệ tuần hoàn và gây cứng khớp. Đây cũng chính là yếu tố gây thoái hóa khớp do đặc thù nghề nghiệp, nhất là ở những người lao động trí óc. Đồng thời các chuyên gia cũng khuyến khích chúng ta hãy giữ cho cơ thể thẳng đứng điều này sẽ giúp bảo vệ khớp tránh sự đè ép mất cân đối lên hai mặt của sụn khớp.
Hạn chế mang vác đồ nặng
Thường xuyên cầm nắm, khuân vác những đồ nặng trong một thời gian dài sẽ làm gia tăng sức ép lên khớp khiến cho sụn khớp nhanh chóng bị bào mòn. Tuy nhiên, nếu phải nâng hay xách đồ nặng, chúng ta nên sử dụng các khớp lớn như khớp vai, khớp khủy tay để tránh làm tổn thương các khớp nhỏ như khớp cổ tay, bàn tay.
Giữ cho cơ thể thoải mái
Tất cả các cơ quan trong cơ thể đều cần được nghỉ ngơi để tái tạo năng lượng. Việc lặp đi lặp lại một hành động, công việc hay tư thế nào đó vượt quá sức của cơ thể nếu diễn ra thường xuyên và trong một thời gian dài sẽ gây tổn thương cho khớp. Chúng ta cần có một thời khóa biểu lao động và nghỉ ngơi một cách hợp lý để làm dịu cơ thể và khôi phục năng lượng cho bản thân. Đây cũng chính là cách giúp phòng ngừa thoái hóa khớp.
